جیسیالها
جیسیالها (Geosynthetic Clay Liner) که با عنوان آببندهای بنتونیتی فعال نیز شناخته میشوند، از پیشرفتهترین سیستمهای آببندی ژئوسنتتیکی هستند که بهمنظور جلوگیری از نفوذ آب و مایعات در سازههای مدفون و زیرزمینی مورد استفاده قرار میگیرند.
این محصولات از یک لایه بنتونیت سدیمی فعال تشکیل شدهاند که بین دو لایه ژئوسنتتیکی (ژئوتکستایل یا ژئوممبرین) محصور میشود. بنتونیت در تماس با آب متورم شده و با ایجاد یک لایه نفوذناپذیر، عملکرد آببندی بسیار مؤثری ایجاد میکند.
ساختار و نحوه عملکرد GCL
- ساختار متداول جیسیال شامل موارد زیر است:
- لایه بنتونیت سدیمی فعال
- ژئوتکستایل بافته یا نابافته در یک یا دو طرف
- اتصال لایهها بهصورت سوزندوزی (Needle Punching) یا چسب حرارتی
- پس از نصب، در صورت تماس با رطوبت، بنتونیت تا چندین برابر حجم اولیه خود متورم شده و فضاهای خالی، درزها و ترکهای احتمالی را پر کرده و یک سد آببند پیوسته ایجاد میکند.
1. GCL ژئوتکستایل–ژئوتکستایل
در این نوع، بنتونیت بین دو لایه ژئوتکستایل (معمولاً یک لایه بافته و یک لایه نابافته) قرار دارد.
ویژگیها:
- انعطافپذیری بالا
- نصب آسان
- عملکرد مطمئن در شرایط متعارف آببندی
کاربردها:
- آببندی فونداسیون و دیوارهای زیرزمین
- گودهای ساختمانی
- سازههای مدفون و مخازن خاک
2. GCL ژئوتکستایل–ژئوممبرین
در این نوع، یک لایه ژئوممبرین (معمولاً HDPE) در ترکیب با بنتونیت و ژئوتکستایل استفاده میشود که منجر به آببندی ترکیبی میگردد.
ویژگیها:
- ضریب نفوذپذیری بسیار پایین
- مقاومت شیمیایی بالا
- مناسب برای شرایط سخت محیطی
کاربردها:
- محلهای دفن پسماند
- حوضچههای صنعتی و تصفیهخانهها
- پروژههای با حساسیت بالای زیستمحیطی
3. GCL تقویتشده (Reinforced GCL)
در این نوع، بنتونیت با روشهای خاصی تثبیت یا تقویت میشود تا در شرایط فشار بالا یا تماس با آبهای خاص عملکرد پایدارتری داشته باشد.
ویژگیها:
مقاومت بهتر در برابر شستگی بنتونیت
پایداری بلندمدت
مناسب برای فشارهای هیدرواستاتیکی بالا
کاربردها:
سازههای عمیق زیرزمینی
تونلها و مترو
پروژههای خاص ژئوتکنیکی
مزایای آببندهای بنتونیتی فعال
آببندی خودترمیمشونده در صورت ایجاد ترک یا آسیب موضعی
کاهش چشمگیر ضخامت نسبت به لایههای رسی سنتی
اجرای سریع و اقتصادی
سازگاری بالا با سازههای بتنی و خاکی
دوام و عملکرد مطمئن در بلندمدت